www.manganofoggia.it

Poesie dedicate alla Madonna dell'Incoronata

(a cura di Michele Frattulino)

Apparizziòne

Se parla aqquà, quàse d’u Mille e ùne:

ere l ‘ùmete sabbete d’abbrile.

Ndo voske d’u Cervàre nu merakele,

kè moké ’u kkonde, ve fàce arrezzà ‘i pìle.

Nu segnurotte kè guvernàve ‘a Pùglie

- ‘i libbre dìnne ‘u konde d’Arìjàne -

mèndre durméve, facìje nu bbèlle sunne:

- Nu daine d’e forme tùtte stràne.

‘Sta bbèstie kè kurréve ndè cespùglie,

l’allumenàve na lùce forte e kkiàre.

Se dùscetàje, sellàje priste ‘u kavalle

e jìje a kkacce ndo voske d’u Cervàre.

Kume ind’o sunne, vedìje nu fasce de lùce;

Sendìje na vòce: “ I je sonde ‘a Mamme de Dddìje!”

- S’addenukkiàje ‘e pide de na quérce –

“ Rekurdete mò quìlle kè dìk’ Ije !”

Nda quìstu pùnde, vogghie na kappèlle!

Vogghie esse amàte da na morre de ğğènde!”

Sparìje ‘a lùce e ‘o poste sùje na Statue

kè fàce grazzie a ki nenn’eje kundènde.

Nzimme ‘o signòre, ce stéve nu buvàre

- nu cérte Strazzakappe - dìce ‘a storije;

purtàve a pasce ‘i vòve nda ‘sta zzòne,

kè se kiekarene pe l’adorazziòne.

‘Stu Strazzakappe pigghiàje nu bbuattìlle:

l’anghìje d’uglie e l’appennìje sòp‘ a nu ràme;

mettìje ‘u lucìnije e dòpe l’appicciàje,

e st’uglie pe anne nen ze kunzumàje.

‘A kavedarélle ke l’ùglie bbenedìtte

‘E pìde d’a Madonn’Ingurnàte,

stàce na lambe k’eje sèmbe appicciàte;

ki vàce porte l’uglie - nen ze skappe -

kume facìje ndo mille Strazzakappe.

Quìst’ uglie bbenedìtte é sèmbe usàte

p’aonğe ‘a fronde d’i sàne e d’i malàte,

ke nu pennille k‘u maneke d’arğinde.

St’unziòne ‘a vonne ‘i rìkke e ‘i pezzinde.

‘Sta kavedarèlle, nen ze fernèsce màje;

quìll’uglie è bbune pe ki téne i guàje;

pèrò c’e’ kréde ke tanda dèvozziòne,

kume c’akkonde ‘a vèkkia tradezziòne.

Quillu famòse konde d’Arijàne,

nu jurne stéve quàse mbùnde de morte;

kiamàje ‘i sèrve - ‘stu fatte eje ruére -

e se facije purtà d’a “ Statua Nére ”.

Kume arruàje, s’unğìje ke l’uglie sande;

pregàje ‘a Madonne ke forte sendemènde;

mbassarene nu pàre de menùte,

kè se truàje sanàte amminze ‘a ğğènde.

Si vàje pe kkàse a farte ‘a skambagnàte,

spècie assì pìgghie ‘a stràda de via Bbàre,

rekurdete d’a Statue d’Ingurnàte:

“a salutarLe, nn’eje pe nnìnde kàre! “

‘A prìma kappèlle

Sotte ‘a statue d’a Madonn’Ingurnàte,

stàce ‘a kappèlla vèkkie oriğğinàle;

diciotte mètre ndùtte, nenn’eje grosse,

pèrò sapìme tùtte quande vàle.

Quanne hanne skuffelàte ‘a kkisa vèkkie,

quèsta kappèlle, nen l’hanne tazzekàte;

stàce l’altàre, nu bbèlle trùnghe de quèrce

e ‘u quadre d’a Madònn’Ingurnàte

‘A Sande tène pùre ‘u krijatùre,

( probbie kume c’akkonde ‘a tradezziòne)

kè timbe arréte c’avèvene luàte,

ma dòpe ‘o stèsse pìzze é returnàte.

Pe quande pò arreguarde ‘u vèkkie trùnghe,

‘i pellegrine dìnne: “eje lègne sande!”

pekkè ‘a Signòre kè stève da sòpe,

è ki rijàle grazzie a tùttequande.

Ìje ‘stà kappèlle nen l’hagghie vìste màje,

nenn’hagghie avùte màje quèst’okkasiòne,

pèro me reprumètte a ttimbe bbréve,

de jì a vedèrle e pregà kume se déve.

‘A kavalkàte

‘U jurne d’a veğğìlie d’apparizziòne,

ndo pomerìğğe se fàce ‘a Kavalkàte;

kavalle k’ogni spècie de uarneminde,

ke pènne e drappe tùtte varijupìnde.

È nu kurtéje kè nen fernèsce màje:

tanda krijatùre vestùte d’anğelìlle,

da Sande, da uèrrìre e munacille,

e dappettùtte sinde ‘i susanille.

Da sèkule se fàce tùtte l’anne;

eje tradezziòne ke nze nvèkkie màje

e vénene da pòste assàje lundàne,

fedéle e pellegrine: so’ a migliàje!

Nğe stanne trikke e trakke e bottammàne;

sòle preghire e alùmete ‘i trè ğğìre,

eje n’atte de fède, sèmblece e senğére,

ke s’arrepète a ogni primavére.

So’ ‘i quatte d’a matìne: è ğğià vàjèvvine,

prècisamènde a l’òre d’u prudìğğe;

te fàje tanda kelometre all’appide,

pèrò te rèste sèmbe ‘u kòre liğğe!

Luamece ‘i skarpe

A ddùje kelometre, prìme d’u Sanduarije,

precesamènde ‘o ponde d’Ingurnàte,

stéve n’usanze kè n’eje kkiù attuale;

sckìtte assì e’ fatte ‘u vòte eje talèqquàle.

‘A guìde te facéve luà ‘i skarpe;

nu ğğèste d’umiltà e de penetènze.

Mettìve allòre ‘i kavezètte nòve,

kè màje avive ausàte mbrècèdènze.

‘Po te facive ‘appide ‘u riste d’a stràde,

da quìllu ponde, fine ‘o Sanduarije,

tra razziùne e kande t’akkurğive,

k’ire arruàte d’a Destenatarije.

“Va skaveze a Madonn’Ingurnàte!”

- è quìlle kè se dìce a ttanda ğğènde,

e sòpattùtte a kki recéve ‘i grazzije,

a kki ce kréde e ‘A prèghe avèramènde.

‘A trasùte nda kkìse e ‘a skàla Sande

Dòpe avè fatte ‘i solete trè ğğìre,

se tràse finalmènde àinde a kkise,

e anghianene ‘i skalìne a ùne a ùne,

Fuğğiàne e ğğènde de tanda nazziune.

Ce stàce pùre ki pe devozziòne,

arrìve ki ğğenùcchie ‘a skàla Sande:

“Madonna mìje, ajùteme, ‘mo vènghe!”

E strascenéje pe ndèrre pùre ‘a lènghe.

A vvòte pùre kokkè pellegrine,

lukkulanne mblòre grazzie e assestènze;

pèrò quille ke l’hanne akkumbagnàte,

l’ajùtene a nghianà p’a skalenàte.

E finalmènde, ‘A tine facce fronde;

dìce n’ Avè Marìje e nu Padrènnostre,

‘A bbàce e scìnne pe quèll’àta skàle,

se pènze sckìtte ‘o bbène e kacce ‘u màle.

‘Po dìce: “Me ne vàke, kkissà assi ce vedìme,

ma ‘u stèsse Te prumètte, d’amarte kkiù de prìme

e l’anne nuve, abbrìle, sèmbe assì Te piàce,

dakàpe anghiàne ‘a skàle, pe sta ke ttùtte mbàce.”